Tuesday, 1 October 2013

HAART : INFO PENTING MENGENAINYA

Bila bercakap tentang ubat HAART, saya percaya masih ramai lagi di luar sana yang masih belum tahu dan kenal tentang rawatan HAART.  

Ada dikalangan rakan senasib walau telah diarah memulakan HAART malah ubatan telah berada ditangan tetapi masih lagi enggan untuk menelan ubatan yang diberi, nasihat doktor diketepikan begitu sahaja. Dan yang pasti ramai PLHIV diluar sana yang sangat bimbang untuk memulakan rawatan HAART.

Semoga paparan dibawah ini dapat memberi kefahaman dikalangan kita semua mengenai rawatan HAART.
 

Perkara yang anda perlu tahu mengenai ubat antiretroviral
 
HAART - adalah singkatan untuk "Highly Actice Antiretroviral Therapy" atau pun dikenali sebagai "Cocktail regime". Hanya kombinasi 3 jenis ubat antiretroviral (daripada >2 jenis ubat). Kombinasi 3 jenis ubat antiretroviral di perlukan untuk keberkesanan yang optimal.
 
Kelas ubat antiretroviral

A) Nucleoside reverse Transcriptase Inhibitors (NRTI) / Nucleotide Reverse Transcriptase Inhibitors (ntRTI) - NUKES
B) Non - Nucleoside Reverse Transcriptase Inhibitors (NNRTI) - NON - NUKES
C) Protease Inhibitors (PI)
D) Lain-lain, cth: Integrase Inhibitors


Ubat antiretroviral yang terdapat di Malaysia
 
A) NRTI : Didanosine , Lamivudine, Zodovudine, Stavudine, Emtricitabine  
B) ntRTI : Tenofovir  
C) NNRTI : Efavirenz, Nevirapine  
D) PI : Indivadir, Ritonavir, Lopinavir, Saquinavir, Atazanavir E) Integrase Inhibitor : Rategravir

 
Ubat kombinasi yang terdapat di Malaysia

  1. SLN - Stavudine + Lamivudine + Nevirapine
  2. Combivir - Zidovudine+Lamivudine
  3. Kaletra - Lopinavir+ Ritonavir
  4. Tenvir EM - Tenofovir + Emtricitabine

HAART akan dimulakan apabila

  • Pesakit telah bersedia untuk memulakan HAART (HAART perlu di ambil sepanjang hayat - Berkahwin dengan ubat)
  • Apabila CD4 kurang daripada 350sel
  • Pesakit yang mempunyai genjala penyakit AIDS walaupun bilangan CD4 tinggi.
  • Semasa mengandung.


Apakah CD4?

CD4 atau sel darah putih merupakan askar di dalam badan yang bertindak melawan jangkitan yang memasuki tubuh seseorang. Dalam pesakit HIV, Virus menyerang sel CD4 dan memusnahkanya. Dengan ketiadaan jumlah askar yang mencukupi badan terdedah kepada jangkitan lain.


 
Bagaimana HAART bertindak
 
Setiap kelas ubat antiretroviral bertindak untuk menghalang pembiakan atau pembentukkan virus baru. Apabila ini berlaku, bilangan virus HIV dalam darah akan berkurangan dan penyakit dapat dikawal.


Kebaikan memulakan HAART

  • Akan meningkatkan sistem daya pertahanan badan dengan meningkatkan bilangan CD4.
  • Memastikan bilangan virus HIV dalam darah dalam paras paling rendah.
  • Mengurangkan risiko jangkitan opportunistik.
  • Meningkatkan kualiti hidup.
  • Memanjangkan jangka hidup.

Kesan sampingan yang mungkin berlaku

  • NRTI - muntah , loya, rasa kebas di jari tangan dan kaki.
  • ntRTI - cirit-birit, kegagalan buah pinggang.
  • NNRTI - ruam, pening, masalah hati.
  • PI - muntah, loya, masalah hati, kekuningan kulit, menyebabkan atau menerukkan penyakit kencing manis atau paras kolesterol.

HAART akan GAGAL bila

  • Ubat tidak dimakan dengan betul (lupa atau lewat makan ubat).
  • Mengambil ubat HAART bersama ubat tradisional / herba.
  • Mengambil ubat HAART bersama dengan arak atau ubat hipnotik(ubat tidur).
Virus HIV akan menjadi kebal kepada ubat antiretroviral berikutan cara pengambilan ubat yang salah.




Tips pengambilan ubat- ubatan...

  • Makanlah HAART tepat pada masa yang ditetapkan bagi menjamin keberkesanan yang optimal.
  • Gunakan 'alarm' telefon atau jam loceng sebagai peringatan untuk mengambil ubat.
  • Bawalah ubat-ubatan bersama sekiranya pergi melancong atau ke tempat kerja.
  • Selalu pastikan bekalan ubat adalah mencukupi sekurang-kurangnya untuk 1 minggu sebelum bekalan seterusnya, sekiranya stok ubat tidak mencukupi, hubungilah klinik dengan segera.
  • Jangan ambil ubat tradisional atau herba dengan HAART kerana ia boleh mengurangkan keberkesanan HAART.
  • Bertanyalah dengan doktor/ pegawai farmasi sebelum mengambil sebarang vitamin atau ubat -ubatan lain.
  • Sekiranya demam atau mengalami kesan sampingan ubat segeralah berjumpa doktor.
  • Jangan berhenti makan ubat HAART sekiranya anda berasa tidak sihat meskipun setelah kembali sihat.
  • Hanya makan makanan dan air yang masak sepenuhnya, jangan makan makanan separuh masak (contoh:telur separuh masak, kerang) dan ais batu.
  • Patuhi rutin ujian darah serta temujanji berjumpa dengan doktor/pegawai farmasi sebagaimana yang telah ditetapkan.


Fakta penting mengenai HAART

  • Ubat HAART mesti diambil sepanjang hayat dan tidak boleh diberhentikan.
  • Rejim pertama HAART adalah yang terbaik untuk mengurangkan bilangan virus HIV dalam darah.
  • Pengambilan ubat HAART amat penting pada masa yang tepat untuk keberkesanan HAART.
  • Bilangan sel CD4 hanya boleh diperiksa peningkatanya 3-4 bulan selepas memulakan HAART.
  • Sekiranya HAART dimulakna untuk pesakit dengan CD4<200sel, sesetengah sesakit akan bertambah teruk sebelum bertambah baik.Tetapi ini tidak bermakna HAART tidak berkesan.ini berlaku kerana sistem daya pertahanan pesakit sedang bertambah baik.
  • Semasa bulan ramadhan pesakit beragama islam tidak dibenarkan berpuasa dan perlu membayar fidyah. 


*SUMBER UNIT AIDS/ STD JKN PULAU PINANG.



LABELS

10 sepuluh (28) 4 peringkat hiv sebelum menjadi aids (1) 5 lima (11) adik MS (4) aids kaitan dengan penyakit kulit (1) aku plhiv redha (1) amenia dan hiv (1) apa itu hiv apa itu aids (1) aplikasi (4) asas tentang hiv/aids (6) baby free hiv (10) bacha bazi (1) bagaimana hiv berjangkit? (3) bagaimana hiv tidak berjangkit? (2) barah otak (1) baru diagnosis hiv (13) basikal (2) bengkak puting tetek (3) berapa lama kuman hiv bertahan diluar badan (1) berbekam (1) berita hiv/aids (112) bisekual (21) buku dan majalah (16) buku informasi hiv/aids (3) buku kehidupan yang positif (10) buku nota hiv/aids (4) buku panduan HIV Levi Strauss (3) cara mengetahui samada saya telah dijangkiti hiv? (1) CD4 (6) CMIA principle test (2) dairy kehidupan (342) delima (pomegranate) (2) derma darah (4) diabetes (3) Efavirenz (3) fakta (10) fidyah (1) filem (17) gonorea (3) HAART (27) habbatus sauda (nigella sativa) (1) harga ubatan (6) hari aids sedunia (12) hepatitis (3) herpes (9) herpes zoster (1) hiv bukan hukuman mati (1) hiv bukan penyebab aids (1) hiv kaitan dengan antidepresan dan penggunaan dadah (1) hiv kaitan dengan hipertensi dan osteoporosis (1) hiv kaitan dengan jantung dan diabetes (2) hiv kaitan dengan kanser dan ginjal (1) hiv kaitan dengan kemerosotan otak dan lemak (1) hiv kaitan dengan makanan dan supplemen (2) hiv kaitan dengan rokok dan alkohol (2) hiv test kit (8) homosekual (7) hukuman jenayah seksual luar tabii (2) icon (11) insurans/pinjaman peribadi plhiv (3) istilah yang perlu dielakkan (1) jangkitan dan simptom hiv (6) jangkitan hiv kali ke dua (2) jangkitan opportunistik (JO) (2) kaitan tidur dan hiv (1) kandida/fungus (1) kanser (12) kanser hidung (3) kanser payu dara lelaki (3) kaposi sarcoma (1) kaunseling telefon nombor (4) kelenjar tiroid (1) kesan sampingan (8) kesihatan (11) ketuat genital (4) keyakinan kemurungan kebimbangan terhadap hiv (20) khatan (7) kondom (3) lebah dan hiv/aids (3) lesbian (9) LGBT (31) lipoatrophy (5) liwat (15) luar negara (57) madu (1) majlis AIDS malaysia (MAC) (1) maklumat hiv/aids (158) mengapa perlu lakukan ujian hiv awal? (2) methadone maintenance therapy (MMT) (1) MFZ (3) minda jasmani rohani (1) mitos hiv (5) mulut dan gigi (1) MylifeMystoryPT (6) NAJMI (59) najmi jumpa doktor (10) nelayan dan hiv (1) nukilan (1) nyamuk (3) onani (2) organ hati/hepatoksisiti (1) p t foundition (2) panduan/petua (47) peenyembuhan penyakit hiv/aids (1) pemakanan (1) penagih dadah (13) penawar HIV/AIDS?? (2) pengenalan hiv/aids (1) penuaan (1) penyakit kelamin (30) pep - post exposure prophylaxis (2) peria katak (1) perkahwinan (70) photo (11) PLHIV (175) pneumonia (1) positif thinking (1) prosedur melangkah jalani ujian hiv (3) puasa (17) rawatan (8) rawatan dan sokongan bantuan (1) rawatan peringkat ke 2 (2) red ribbon (1) remaja bawah umur dan hiv (6) rencana/artikel (58) risalah (12) rogol (9) rumah perlindungan hiv (23) rumah wahidayah (9) RVD (RetroViral Disease) (1) sajak (1) sauna (2) saya positif (9) sejarah hiv/aids (5) seks dan hubungan (28) selebriti (13) sembuh cara islam (2) senaman (2) siapa hendak diberitahu? (3) sifilis (4) skim PAL (2) SLE (Systemic Lupus Erythematosus) (1) SLN30 (1) soaljawab (90) solat (2) songsang (286) spirulina (1) stavudine (1) stigma/diskriminasi (27) stress (3) sub-jenis jenis golongan dan jenis hiv (1) tatoo dan tindik (1) TB tuberculosis (4) TENVIR EM dan STOCRIN (2) top vs bottom (1) travel dan plhiv (10) truvada pil pencegah hiv (1) ubat generik (2) ujian air kencing (2) ujian hiv imun cd4 dan viral load (2) ujian saringan hiv (15) umrah dan haji (4) urusan jenazah (6) video (83) viral load (5) wanita (119) window period 14 days (3) zakat (1) zali dan lisa (4) zoophilia (1)